Ελαφρά Παράλογο

Κανόνας πρώτος - μνεία στην άγονη πατρίδα
του Ιακώβου και λοιπών πηγών

Επειδή «στον φριχτό κόσμο που ζούμε, πρέπει με κάθε ευκαιρία να σταματάμε για να σκεφτούμε ήρεμα κάτι παράλογο»*...

Αυτή τη στιγμή, θα σου πω τι κάνεις ακριβώς, γιατί τα ξέρω πολύ καλά κάτι τέτοια, κατέχω αυτού του είδους τη γνώση. Είναι απλό, βρίσκεσαι κάπου με φως, φυσικό ή τεχνητό. Είτε στην οθόνη του υπολογιστή σου πέφτει φως τόσο ώστε η φωτεινότητα που εκπέμπει με τη σειρά της η φουκαριάρα να θεωρείται αμελητέα (ο μέσος, που θα ορίσουμε παρακάτω, θα όριζε αυτή τη κατάσταση ως «ημέρα»), είτε η προκείμενη φωτεινότητα της φουκαριάρας επικρατεί των λοιπών αυτόφωτων ή ετερόφωτων φωτεινών πηγών («νύκτα» για τον μέσο, λίγη υπομονή από σένα, το ξέρεις, θα καταλήξω κάπου) και είναι το μέσον που επιτρέπει σε όλα αυτά, φωτόνια ή μη, να πάλλονται να ταλαντώνονται να ανακλώνται να απορροφούνται να διαθλώνται να περιθλούνται να κάνουν τούμπες και όλη αυτή η ενέργεια, άλλη δουλειά δεν είχε, να βρίσκει τον μοναδικά ορισμένο χώρο και χρόνο (για τον χώρο και τον χρόνο θα μιλήσουμε την επόμενη φορά) -μα κοίτα το ρολόι σου, ξέρω αυτή τη στιγμή τί παθαίνεις ακριβώς- και να, περνάει τώρα από τους φακούς σου, αντιστρέφεται και αν η μαμά σου σε πήγε πρόσφατα στον οφθαλμίατρο

και όλα ήταν εντάξει, τότε η αναστραμμένη εικόνα αυτών που διαβάζεις τώρα θα αποτυπώνεται ασυναίσθητα και όμορφα όμορφα, φυσικά, στον αμφιβληστροειδή σου ο οποίος, τσουπ, πετάει δυναμικά συνεχή arrays από strings πληροφοριών, σχεδόν μπορώ να δω τί μεταφράζει ο εγκέφαλος σου, να, κοίτα, θα κάνουμε και πείραμα. Κάνε ησυχία και συνέχιζε να διαβάζεις. Αν καταφέρεις να επιβάλεις απόλυτη ησυχία τύπου συνθηκών ανηχωικού θαλάμου στο περιβάλλον που όρισες να σε περιτριγυρίζει αυτή τη στιγμή τότε -ναι, θα σε καθοδηγήσω- σχεδόν διακρίνεις, αμυδρά μεν αλλά ποιος να το αρνηθεί; όλους τους ήχους που κάνει όλη αυτή η πληροφορία, που δόξα τω θεώ είναι απλά λέξεις σε άσπρο φόντο, καθώς τρίβεται πάνω στα λεπτεπίλεπτα οπτικά σου νεύρα και πασχίζει και κολυμπάει να φτάσει στην ουδό, πολύ μεγάλη απόσταση ακόμα αλλά τί καταλαβαίνουμε εγώ κι εσύ από αυτά;

Ωπ! Είδες; Μόλις υποχώρησα από το αυτοδημιούργητο σημείο υπεροχής που είχα κατασκευάσει και τάχτηκα στο πλευρό σου, δίπλα δίπλα σα καλά φιλαράκια αγαπητέ αναγνώστη και όλα αυτά με έναν απλό και αθώο πληθυντικό. Αμ, έτσι είναι αυτά. Θέλω να πιστεύω πως είσαι φίλος και όχι εχθρός γιατί έτσι η συλλογιστική μου πορεία, στυφνή και μισαλλόδοξη, γίνεται ελάχιστα πιο εύκολη στο να ξετυλιχτεί. Δεν ξέρω αν αυτή η εισαγωγή, (ώ κατάρα στα κεφάλια μας, αυτή ήταν μόνο η εισαγωγή!) σου θυμίζει αλλοπρόσαλλα και αδύναμα

αστεία παίγνια που ίσως έχεις δει να συμβαίνουν στη τηλεόραση σε ζωές άλλων, αλλά σκοπός όλου αυτού που παθαίνεις εδώ και λίγα λεπτά δεν είναι να αποστραφείς από την οθόνη σου και να το γυρίσεις σε άλλο κανάλι, άντεξες μέχρι τώρα, βάστα λίγο ακόμα βρε! Έλα, κι εγώ θα σου κάνω χάρη.

Να, θα μπω και στο θέμα άμα λάχει για να σε κρατήσω λίγο παραπάνω. Σήμερα θα προσπαθήσω να σου μεταδώσω τη γνώμη μου για δυο κοινωνικές ομάδες, εμάς και τους άλλους. Όχι γιατί η γνώμη μου είναι άξια μεταλαμπάδευσης, προς θεού, απλά είναι από τα λίγα πράγματα που μπορώ να κάνω, να πω δυο λόγια για κάτι που μου μπήκε στο μυαλό. Και ξέρεις, ε; με λίγη καλή τύχη η γνώμη μου, αυτό που κάθεσαι και διαβάζεις παθητικά μπορεί να ξεπηδήσει από τις καταραμένες δυο διαστάσεις και να γίνει κάτι ζωντανό, ένας διάλογος, αλλά επαφίεται και σε σένα, πρέπει να πουλήσεις κι εσύ λίγες μετοχές. Οπότε αυτό είναι όλο κι όλο, μη τρομάζεις. Δε συμβαίνουν σημεία και τέρατα σ’ αυτό το κείμενο. Θα μιλήσουμε για το παράλογο με παράδοξο τρόπο, έτσι γίνονται πιο σωστά τα πράματα, μπαίνουν στη θέση τους.

Λοιπόν, πάμε τώρα στις αντιφατικές και αλληλοσυγκρουόμενες κοινωνικές ομάδες που σου ανέφερα. Που λες, εμείς είμεθα οι καλοί και οι άλλοι είναι οι καλύτεροι (ή οι κακοί αν προτιμάς, το ίδιο είναι). Αυτές οι δυο ομάδες λοιπόν, εμείς και ο μέσος (σσ.: «μέσος», ο όρος που χρησιμοποιήθηκε στην εισαγωγή), θα τεθούν υπό ενίοτε επιστημονική και αντικειμενική παρατήρηση έτσι ώστε να μπορέσεις να προβείς κι εσύ με τη σειρά σου σε ένα κάποιο (σε καμία περίπτωση ασφαλές, δε ξέρω αν χρειαστεί να το ξανατονίσω αυτό στη συνέχεια) συμπέρασμα το οποίο θα σου επιτρέψει έναν, ελαφράς μορφής, ρεμβασμό τσέπης για να πάρεις μαζί σου όπου κι αν βρίσκεσαι.

Εγώ κι εσύ εναντίον του μέσου. Παρ’ όλο που όρισα τις δυο αυτές ομάδες ως κοινωνικές (ίσως και ανθρωπιστικές κατ‘ επέκταση), καλό θα ήταν να παρατηρούμε τους διαπληκτισμούς και τις συγκρούσεις των σαν να ήταν υπαρκτά έμβια όντα, με αυτόν τον τρόπο θα μπορούμε να συμπάσχουμε κι εμείς με κάθε πλήγμα, είτε υπέρ της μιας πλευράς, είτε της άλλης. Οπότε, ας αρχίσει ο αγώνας. Πολύ εύκολα την πρώτη κίνηση μπορούμε να την κάνουμε εμείς. Είναι απλή μα συνάμα σαρωτική. Πάμε σε ένα βιβλιοπωλείο. Ψάχνουμε για λίγο στα ξενόγλωσσα, αρπάζουμε μια μεταφρασμένη κόπια του The Devil’s Dictionary και το ανοίγουμε στη

σελίδα 169. Παραείναι εύκολο. Βέβαια, ενόσω εμείς σπαταλάμε χρόνο για να χαρούμε λίγο και να απολαύσουμε τη στιγμή, ο αντίπαλος βάζει τα χέρια του μπροστά και σηκώνεται. Το βλέμμα του έχει σκληρύνει, είναι ξεκάθαρο πια. Τραβάει απ’ το ζωνάρι το σπαθί του, το ξεγυμνώνει, το αφήνει να λαμπυρίσει για λίγο στον ήλιο. Μια-δυο ακτίνες είναι ό,τι πρέπει για να μας στραβώσουν να μη βλέπουμε τη τύφλα μας, να πέσει έτσι το ηθικό μας κάτω, σχεδόν έτοιμο να ποδοπατηθεί. Ο μέσος ανοίγει το στόμα του διάπλατα, ξεφωνίζει κάτι για τον Λε Μπον, πού πήγε και τον ξέθαψε τώρα αυτόν; ορίζει δυο σημεία στο επίπεδο και μας λέει πως αυτά τα δυο σημεία είναι το τέλος και η αρχή και με μια γρήγορη κίνηση τα ενώνει με μια ευθεία γραμμή η οποία, όπως υποστηρίζει, ανανεώνει τον εαυτό της με framerate γύρω στο 30 (στο S.I.). Λέει τώρα πως αυτή η γραμμή που δημιούργησε νοητά, είναι η αναπαράσταση της έννοιας της μάζας κι εμείς ευθύς αμέσως ξινίζουμε τα μούτρα μας. Λέει επίσης πως η ευθεία αυτή, δε μένει πάντα ήσυχη, έχει συχνές αναταραχές, μερικές φορές πηγαίνει πάνω κάτω και κάνει σκεβρώσεις σαν καρδιογράφημα, σαν καρδιογράφημα λέει, και φτύνει στο χώμα, μπροστά στα πόδια μας. Το υπονοούμενο είναι σαφές. Όσο και να θέλουμε να εχθρεύουμε μεταξύ μας, συνεχίζουμε εμείς, τονίζουμε πως καλό θα ήταν και οι δυο πλευρές να αναγνωρίσουν πως δε θα αρεσκόταν με την αλλαγή της παρούσας δεοντολογίας. Εμείς αρεσκόμαστε με το λάβαρο ordo ad absurdum να ανεμίζει και θέλουμε πολλά, γιατί όχι τον κόσμο όλο; ενώ εκείνος απλά κοιτάει και σκέφτεται λογικά, κάνει υπολογισμούς και μια απορρίπτει, μια ζυγίζει και επιλέγει και πότε-πότε ρισκάρει, αφού βέβαια σιγουρευτεί πως είναι απόλυτα αναγκαίο κάτι τέτοιο, και χαίρεται με όλα αυτά. Μα, μισό λεπτό, σκεφτόμαστε κι εμείς, και ναι, δεν είναι τίποτα από όλα αυτά καινούρια για μας, μπορούμε να γράψουμε άλλη μια έκθεση για τους τρόπους που εφευρίσκουμε και είμαστε χαρούμενοι. Ωχ, κατάρα. Ο μέσος υποστηρίζει πως είμαστε αρκετά εκτεθειμένοι στο στόμα του λύκου, μας φωνάζει στα μούτρα πως έχουμε μπερδέψει το παράλογο με το παράδοξο, το αδύνατο με το απίθανο.

Κατάρα, όντως. Το βλέπεις κι εσύ έτσι; Μπορεί τόση ώρα να αναφερόμαστε με παράξενο τρόπο σε γνωστά θέματα, με ξεχειλωμένο συντακτικό. Ναι, οκ, τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι πολύ πιο απλά, φαντάσου: πατάς μια λέξη, ένα δεξί κλικ, φορτώνει η σελίδα, μια παράγραφος το πολύ, σιγά, πόσο παραπάνω να χρειάζεται πια; μια προτροπή για να σκέφτεσαι διαφορετικά, μια πρόταση από κάποιον που δε γνωρίζεις προσωπικά, που χωρίς κανενός είδους όφελος σε συμβουλεύει να δημιουργείς δικούς σου τρόπους έκφρασης, να αφιερώνεις λίγο χρόνο για να εξερευνάς, δε χρειάζεται να τρέχεις εξάλλου σε άλλες ηπείρους και σε ψιλά βουνά για να κάνεις κάτι τέτοιο, τα πράγματα είναι απλά, ύψωσε με χάρη το μεσαίο δαχτυλάκι σου σε αυτούς που προκατασκευασμένα σου λένε «κάνε αυτό και κάν’ το έτσι γιατί έτσι θέλω εγώ και όχι γιατί υπάρχει κάποια προοικονομεύουσα και καλά μελετημένη αναγκαιότητα για να γίνει αυτό έτσι». Διαβάζεις πως η παραλογή είναι αυτό ακριβώς που μάλλον ακραία ορίζεται ως κάτι που γίνεται χωρίς λόγο, έτσι ώστε γίνεται χαζό και σε καμία περίπτωση δε το παίρνει κανείς στα σοβαρά. Παρακάτω έχει και προέλευση, εντάξει, αυτό είναι ενδιαφέρον, δε μπορώ να πω, στα λατινικά absurdusm ήταν η λέξη για τον φάλτσο, τον ξεκούρδιστο, άρα παράλογο. Το surdus από την άλλη, ήταν για να ορίζουν τους κουφούς, αλλά με υπόνοια βλακείας. Από ’κεί φυσικά κρατάμε και ως τις μέρες μας και τη λέξη σιούρδος. Και συνεχίζει οξύμωρα, γιατί σίγουρα αυτά που λέει είναι παράλογα, να, κοίτα, κατά τη κοινή της χρήση, λέει, η λέξη παράλογο μπορεί (!) και να σημαίνει κάτι το ξεδιάντροπο, απαράδεκτο, ανόητο ή και γελοίο. Και μετά τελειώνει

το κείμενο, μένεις ευχαριστημένος ίσως από τον εαυτό σου και ίσως να το σκέφτεσαι τώρα, ίσως να μπορούσες κι εσύ να σκέφτεσαι με το δικό σου μοναδικό τρόπο για λίγο, να ξεχάσεις ότι ανήκεις.

Μα δεν είναι έτσι τα πράγματα. Μιλάμε παράξενα, δεν χρησιμοποιούμε απλές κύριες προτάσεις. Χρησιμοποιούμε πληθυντικό. Είσαι με το μέρος μου, έτσι; Αλλά τέλος πάντων, ας γυρίσουμε στο θέμα μας. Ο μέσος, ας το παραδεχτούμε κι αυτό, είναι ο καλύτερος από μας, αλλά να θυμάσαι, πολύ σημαντικό, δε θέλουμε να του μοιάσουμε, απλά είναι καταξιωμένος κοινωνικά σε πιο υψηλή θέση από εμάς, είναι ο μάγκας, μιλάει πεζά ενώ εμείς αγωνιζόμαστε μέρες για να διατυπώσουμε μια απλή φράση. Μα γιατί τόσος ιδρώτας θα μου πεις; Αξίζει όλο αυτό τελικά; Μην αντιστέκεσαι φίλε/-η μου, άι καμ ιν πις. Κοίτα που ζούμε, λέω ‘γω. Τί σόι κόσμος είναι αυτός που πρέπει να αγωνιζόμαστε για να παραμένουμε ελεύθεροι τω πνεύματι; Να πρέπει να σκάβουμε για να βρούμε μια σπιθαμή γης η οποία δεν είναι άγονη και μετά να πρέπει να περάσουμε αφορολόγητα τη σκέψη μας, μη τη κακολογήσει ο μέσος, οι άλλοι, και σαπίσει; Αχ φτωχέ μου αναγνώστη, αλλοίμονο σε μένα που προσπαθώ να σου εξηγήσω πως όλο αυτό έχει πλάκα. Εσύ δε πρέπει να μασάς όπως και να ’χει το πράμα. Αν θυμάμαι, από την τελευταία φορά που κοίταξα, εσύ είσαι μακάριος, οπότε δεν έχεις να ανησυχείς για τίποτα. Αλλά να, κάτι τέτοια είναι που μας διαχωρίζουν ξανά. Πάει ο πληθυντικός.

Καλή συνέχεια.

_______________________________________________________________________________
* B. Traven